Nedir.Org *
admin

Cumhurbaşkanı Nedir

Okunma : 2391

Cumhuriyet ile yönetilen ülkelerde devlet başkanı reisicumhur cumhur reisi. Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Cumhuriyeti ve Milleti’nin birliğini temsil eder; Anayasa’nın uygulanmasını Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir. Yalnızca devlet başkanıdır, hükumet başkanı değildir (Türkiye’de olduğu gibi). Başkanlıkla yönetilen cumhuriyetlerde ise, devlet başkanı genel seçimle seçilir. Hem devlet hem de hükümet başkanıdır (ABD’de olduğu gibi)

Türkiye Cumhurbaşkanı Türkiye Cumhuriyeti devletinin başıdır. Bu mahiyetle Türkiye Cumhuriyeti ve Türk Ulusu'nun birliğini temsil eder. Türk Anayasasının yerine getirilmesi ve devlet organlarının organize ve uyumlu iş yapabilmesini garanti eder. Görev ve yetkileri anayasanın 101. maddesinden 107. maddesine kadar belirtilmiştir. Cumhurbaşkanlığı 29 Ekim 1923'de resmi olarak kuruldu. Seçilen ilk T.C. Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'tür. 28 Ağustos 2007'den bu yana ise Abdullah Gül 11. Cumhurbaşkanı olarak bu görevde bulunmaktadır. Cumhurbaşkanlarının resmi konutu Başkent Ankara'daki Çankaya Köşküdür.

Cumhurbaşkanının Görev Süresi

Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır. Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. (Bkz. 2012 yılında yapılan Anayasa değişiklikleri) Cumhurbaşkanı seçilenin, varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir ve Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona erer.

Cumhurbaşkanlığı Seçimi

Cumhurbaşkanı seçimi ile ilgili düzenlemeler anayasanın 102. maddesinde belirtilmiştir. Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından önceki altmış gün içinde; makamın herhangi bir sebeple boşalması halinde ise boşalmayı takip eden altmış gün içinde tamamlanır. Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılır. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış bulunan iki aday katılır ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.
 
İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin ölümü veya seçilme yeterliğini kaybetmesi halinde; ikinci oylama, boşalan adaylığın birinci oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır. İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde, bu oylama referandum şeklinde yapılır. Aday, geçerli oyların çoğunluğunu aldığı takdirde Cumhurbaşkanı seçilmiş olur.
 
Cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar görev süresi dolan Cumhurbaşkanının görevi devam eder. Cumhurbaşkanlığı seçimine ilişkin usûl ve esaslar kanunla düzenlenir.

Cumhurbaşkanının Görev ve Yetkileri

Anayasanın 104. maddesine göre görev ve yetkiler belirlenmiştir. Cumhurbaşkanı Devletin başıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyeti'ni ve Türk Milleti'nin birliğini temsil eder; Anayasa'nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir. Bu amaçlarla Anayasa'nın ilgili maddelerinde gösterilen koşullara uyarak yapacağı görev ve kullanacağı yetkiler şunlardır:

Cumhurbaşkanının yasama ile ilgili olan görev ve yetkileri

 Gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açılış konuşmasını yapmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni gerektiğinde toplantıya çağırmak,
 Yasaları yayımlamak,
 Yasaları yeniden görüşülmek üzere Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne geri göndermek,
 Anayasa değişikliklerine ilişkin yasaları gerekli gördüğü takdirde halk oyuna sunmak,
 Yasaların, kanun hükmündeki kararnamelerin,Türkiye Büyük Millet Meclisi İç tüzüğü'nün, tümünün ya da belirli kurallarının anayasaya biçim ya da esas yönünden aykırı oldukları gerekçesi ile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açmak,
 Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinin yenilenmesine karar vermek,

Cumhurbaşkanının yürütme alanına ilişkin olan görev ve yetkileri

 Türkiye Cumhurbaşkanı'nın Türk Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı sıfatıyla kullandığı bayrak Başbakanı atamak ve istifasını kabul etmek,
 Başbakanın önerisi üzerine Bakanları atamak ve görevlerine son vermek,
 Gerekli gördüğünde Bakanlar Kurulu'na Başkanlık etmek ya da Bakanlar Kurulu'nu Başkanlığı altında toplantıya çağırmak,
 Yabancı devletlere Türk Devleti'nin temsilcilerini göndermek, Türkiye Cumhuriyeti'ne gönderilecek yabancı devlet temsilcilerini kabul etmek,
 Uluslararası antlaşmaları onaylamak ve yayımlamak,
 Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanı olması,
 Türk Silahlı Kuvvetleri'nin kullanılmasına karar vermek,
 Genelkurmay Başkanı'nı atamak,
 Milli Güvenlik Kurulu'nu toplantıya çağırmak,
 Milli Güvenlik Kurulu'na Başkanlık etmek,
 Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu kararıyla sıkıyönetim ya da olağanüstü hal ilan etmek ve kanun hükmünde kararname çıkarmak,
 Kararnameleri imzalamak,
 Sürekli hastalık, sakatlık ve kocama sebebi ile belirli kişilerin cezalarını hafifletmek ya da kaldırmak,
 Devlet Denetleme Kurulu'nun üyelerini ve Başkanını atamak,
 Devlet Denetleme Kurulu'na inceleme, araştırma ve denetleme yaptırmak,
 Yükseköğretim Kurulu üyelerini seçmek,
 Üniversite rektörlerini seçmek,

Cumhurbaşkanının yargı ile ilgili olan görev ve yetkileri

Anayasa Mahkemesi üyelerini, Danıştay üyelerinin dörtte birini, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcıvekilini, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi üyelerini, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu üyelerini seçmek.
 
Cumhurbaşkanı, ayrıca Anayasada ve kanunlarda verilen seçme ve atama görevleri ile diğer görevleri yerine getirir ve yetkileri kullanır.

Cumhurbaşkanının Sorumluluk ve Sorumsuzluk Hali

Cumhurbaşkanının sorumluluk ve sorumsuzluk halleri anayasanın 105. maddesinde belirlenmiştir.
 
Cumhurbaşkanı'nın, Anayasa ve diğer yasalarda Başbakan ve ilgili bakanın imzalarına gerek olmaksızın tek başına yapabileceği belirtilen işlemleri dışındaki bütün kararları, Başbakan ve ilgili bakanlarca imzalanır. Bu kararlardan Başbakan ve ilgili bakan sorumludur. Cumhurbaşkanı'nın resmen imzaladığı kararlar ve emirler aleyhine Anayasa Mahkemesi dahil, yargı mercilerine başvurulamaz.
 
Cumhurbaşkanı, vatana ihanetten dolayı, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte birinin önerisi üzerine, üye tam sayısının en az dörtte üçünün vereceği kararla suçlandırılır.

Cumhurbaşkanına Vekillik Etme

Cumhurbaşkanına vekalet etme anayasanın 106. maddesinde düzenlenmiştir. Cumhurbaşkanı'nın hastalık ve yurt dışına çıkma gibi nedenlerle geçici olarak görevinden ayrılması durumlarında, görevine dönmesine kadar; ölüm, çekilme ya da başka bir nedenle Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda da yenisi seçilinceye kadar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Cumhurbaşkanlığı'na vekillik eder ve Cumhurbaşkanı'na ilişkin yetkileri kullanır.

Cumhurbaşkanlığı Forsu

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı'nın Resmi Forsudur.17 tane yıldızdan oluşur.Ortadaki büyük yıldız Türkiye Cumhuriyetini Temsil eder.Geriye kalan 16 tane yıldız diğer Türk devletlerini Temsil eder.
 1.Büyük Hun İmparatorluğu
 2.Batı Hun İmparatorluğu
 3.Avrupa Hun İmparatorluğu
 4.Ak Hun İmparatorluğu
 5.Göktürk İmparatorluğu
 6.Avar İmparatorluğu
 7.Hazar İmparatorluğu
 8.Uygur Devleti
 9.Karahanlılar
 10.Gazneliler
 11.Büyük Selçuklu İmparatorluğu
 12.Harzemşahlar
 13.Altınordu Devleti
 14.Büyük Timur İmparatorluğu
 15.Babür İmparatorluğu
 16.Osmanlı İmparatorluğu

Cumhurbaşkanlarımız

1 Mustafa Kemal Atatürk (1881-1938) 29 Ekim 1923 / 10 Kasım 1938 (Görevi başında öldü)
2 İsmet İnönü (1884-1973) 11 Kasım 1938 / 22 Mayıs 1950
3 Celal Bayar (1883-1986) 22 Mayıs 1950 / 27 Mayıs 1960 (Devrildi)
4 Cemal Gürsel (1895-1966) 10 Ekim 1961 / 2 Şubat 1966 (Görevden alındı)
5 Cevdet Sunay (1899-1982) 28 Mart 1966 / 28 Mart 1973
6 Fahri Korutürk (1903-1987) 6 Nisan 1973 / 6 Nisan 1980
7 Kenan Evren (1917- ) 9 Kasım 1982 / 9 Kasım 1989
8 Turgut Özal (1927-1993) 9 Kasım 1989 / 17 Nisan 1993 (Görevi başında öldü)
9 Süleyman Demirel (1924- ) 16 Mayıs 1993 / 16 Mayıs 2000
10 Ahmet Necdet Sezer (1941- ) 16 Mayıs 2000 / 28 Ağustos 2007
11 Abdullah Gül (1950- ) 28 Ağustos 2007 / Görevde

Cumhurbaşkanı Resimleri

  • 0
    Cumhurbaşkanı Nedir 8 ay önce

    Cumhurbaşkanı Nedir

Cumhurbaşkanı Sunumları

Cumhurbaşkanı Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Cumhurbaşkanı Ek Bilgileri

  • 0
    2 ay önce

    Cumhurbaşkanı Nedir?
    Cumhuriyetle yönetilen ülkelerde devlet başkanı, reisicumhur


Sende Bilgi Ekle

Bu yazının geliştirilmesine yardımcı ol.

Yazı İşlemleri
Sponsorlu Bağlantılar
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)
Facebook Grubumuz